Tổng hợp kiến thức về bài thơ Sang Thu của Hữu Thỉnh
Bạn đang xem: Khám phá bài thơ Sang Thu của Hữu Thỉnh – tác giả, cấu trúc, nội dung, dàn ý, phân tích
I. TÁC PHẨM VÀ NHÀ THƠ
1. Tác giả – Hữu Thỉnh
– Hữu Thỉnh: Sinh năm 1942, quê ở huyện Tam Dương, tỉnh Vĩnh Phúc.- Năm 1963, ông gia nhập binh chủng Tăng – Thiết giáp, sau đó trở thành cán bộ văn hóa trong quân đội và bắt đầu sáng tác thơ.- Tham gia Ban chấp hành Hội Nhà văn Việt Nam, từ năm 2005 là Chủ tịch Hội nhà văn Việt Nam.- Năm 2012, được tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh về văn học nghệ thuật.
2. Bối cảnh sáng tác
Bài thơ của Hữu Thỉnh ra đời gần cuối năm 1977, thời điểm quốc gia mới giải phóng được 2 năm, trong một cuộc thi sáng tác thơ ca tại trại hè. Xuất bản đầu tiên trên báo Văn nghệ, sau đó xuất hiện trong tập thơ Từ chiến hào đến thành phố (phát hành năm 1991).
3. Cấu trúc
– Khối 1: Những dấu hiệu của sự chuyển mùa và cảm xúc đặc biệt của tác giả- Khối 2: Bức tranh thiên nhiên trong khoảnh khắc giao mùa từ hạ sang thu
4. Giá trị về nội dung và nghệ thuật
a. Ý nghĩa nội dung
Sang thu là bức tranh tinh tế về khoảnh khắc chuyển mùa, là tâm hồn nhạy cảm của nhà thơ hiện lên trong giao mùa tự nhiên và suy ngẫm về ý nghĩa sâu sắc của cuộc đời.
b. Nghệ thuật thơ
– Sử dụng thể thơ ngắn, gọn, chứa đựng sức sống.- Tận dụng hình ảnh thơ và ngôn ngữ tu từ phong phú, làm tăng tính hấp dẫn.- Ngôn từ thuần túy, dễ hiểu, tạo nên bức tranh tưởng mộc.
5. Biểu đồ tư duy
6. Kết cấu bài thơ Sang thu của Hữu Thỉnh
a. Bắt đầu
– Tổng quan về nhà thơ Hữu Thỉnh.- Tổng quan về tác phẩm ‘Sang thu’.
b. Phần chính
Xem thêm : CỔNG GIAO DỊCH BẢO HIỂM XÃ HỘI ĐIỆN TỬ
* Phần 1: Những dấu hiệu trong khoảnh khắc giao mùa từ mùa hạ sang thu
– Các dấu hiệu của sự chuyển giao:+ Đặc trưng mùa thu: hương ổi – hương thơm gần gũi với làng quê Bắc Bộ.+ ‘Gió se’: làn gió mát nhẹ, hơi khô.+ Sự tương tác giữa gió và hương ổi, mang theo cảm giác gần gũi với mùa thu.+ ‘Sương chùng chình’: hình ảnh nhẹ nhàng của hạt sương mềm mại, tạo ra bức tranh mờ nhạt, lưu lại vết tích của mùa hạ.
– Tâm trạng của tác giả:+ Bắt đầu bằng ‘bỗng’: làm tăng sự bất ngờ.+ Dù có những dấu hiệu rõ ràng của mùa thu, nhưng tác giả vẫn giữ sự hoài nghi, bối rối: ‘Hình như thu đã về’+ Sử dụng ‘hình như’: thể hiện tâm trạng phân vân, thấp thoáng hoài nghi khi nhận ra mùa thu.
* Phần 2: Hình ảnh bức tranh trời đất khi chuyển mùa sang thu
– Hai dòng đầu tiên: là những dấu hiệu rõ ràng của mùa thu.+ Mô tả không gian mở rộng: bầu trời và dòng sông bắt đầu mở ra, tăng sự cao vút và xa xôi.+ Kỹ thuật nhân hóa: ‘Sông được lúc dềnh dàng – Chim bắt đầu vội vã’.
– Hai dòng tiếp theo: hình ảnh giao mùa tuyệt vời:+ Thu nằm ở ngưỡng cửa, nên đám mây chỉ mới vắt nửa phần của mình.+ Sử dụng ‘vắt nửa mình’ để mô tả đám mây như một dải lụa mềm mại, thoáng qua bầu trời thu, tạo nên bức tranh của thời gian di chuyển.
* Phần 3: Biến đổi của đất trời và suy ngẫm về cuộc sống
– Dòng đầu tiên: Các từ chỉ mức độ làm nổi bật sự ổn định của thời tiết, mô tả một mùa thu chuyển giao mà nắng, mưa, sấm, chớp đã ổn định hơn, không còn gay gắt như mùa hạ.+ Ánh nắng cuối hạ vẫn đọng lại, nhưng đã nhẹ nhàng hơn, không còn oi bức.+ Những cơn mưa rải rác làm dịu đi khô hanh của mùa hè.+ Tiếng sấm như lời nhắc nhở mùa hạ đã qua, âm điệu nhỏ dần theo thời gian.→ Cảnh sắc mùa thu trở nên rõ nét hơn, là sự chuyển giao êm dịu.
– Dòng cuối cùng: Suy ngẫm về cuộc đời+ Tả thực: Cây đã trưởng thành, trải qua nhiều mùa với lá thay đổi, giống như cuộc đời với những biến động.+ Phép nhân hóa và ẩn dụ: Sấm là biểu tượng của những thách thức, những khó khăn, nhưng cây sẽ vững vàng hơn trước những thử thách, giống như con người vững mạnh trước cuộc sống đầy khó khăn.
c. Kết bài
Tổng kết về giá trị nghệ thuật và nội dung của tác phẩm.
II. BÀI PHÂN TÍCH VÀ CẢM NHẬN VỀ BÀI THƠ SANG THU
1. Phân tích bài thơ Sang thu của Hữu Thỉnh
Trong bận rộn cuộc sống, ít ai dành thời gian cảm nhận khoảnh khắc giao mùa. Mùa xuân đầy sức sống, mùa hạ đẹp hoa trái, mùa đông lạnh buốt. Chỉ mùa thu là khoảnh khắc của lá rơi và ký ức. Bài thơ “Sang thu” của Hữu Thỉnh làm cho người đọc cảm nhận sự diệu kỳ khi mùa thu về, những phút giây rung động và tinh tế.
Đối với Hữu Thỉnh, mùa thu không chỉ là lá vàng rơi, mà là hương ổi chín thơm ngát. Mùi hương bình dị, quen thuộc nhưng đặc trưng.
Xem thêm : Chuyện người con gái Nam Xương – Ngữ văn lớp 9 – Nội dung, tác giả, tác phẩm
“Đột ngột nhận ra mùi hương ổiPhả trong làn gió se lạnhSương mờ chùng chình qua ngõThấy như mùa thu đã về”
Từ “đột ngột” ở đầu bài thơ thể hiện sự bất ngờ, như tác giả đột nhiên nhận ra mùi hương thân thuộc của ổi trong làn gió se lạnh…(Còn tiếp)
>> Xem chi tiết Phân tích bài thơ Sang thu tại đây.
2. Nhận định về bài thơ Sang thu của Hữu Thỉnh
Trong triền đồ văn hóa hiện đại Việt Nam, Hữu Thỉnh nổi tiếng qua những tác phẩm tràn ngập tâm huyết, lưu luyến, thể hiện một linh hồn thơ tinh tế, sâu lắng. Điều này rõ ràng trong bài thơ ‘Sang thu’, sáng tác vào cuối năm 1977. Bằng bức tranh thơ, chúng ta dễ dàng nhận thức sự chuyển động nhẹ nhàng của thời điểm chuyển mùa từ cuối hạ sang thu, trong bức tranh làng quê ở vùng đồng bằng Bắc Bộ, qua con mắt nhạy cảm và tinh tế của tác giả.
Với trái tim mê đắm thiên nhiên, Hữu Thỉnh mở rộng giác quan để cảm nhận những biến đổi của thời gian. Bước chân của thời gian trong khoảnh khắc giao mùa được diễn đạt qua sự cảm nhận của khứu giác:
‘Đột ngột nhận ra hương ổiPhả vào trong gió se’
Trong khi ‘thiên tài thơ’ Xuân Diệu mô tả mùa thu với hình ảnh chiếc lá rơi như ‘áo mơ phai dệt lá vàng’, hay Lưu Trọng Lư chìm đắm trong hình ảnh yên bình: ‘Con nai vàng ngơ ngác/ Đạp trên lá vàng khô’,… thì Hữu Thỉnh chọn ‘hương ổi’ làm dấu hiệu giao mùa khi đất trời bước từ hạ sang thu…(Còn tiếp)
>> Xem chi tiết bài Cảm nhận bài thơ Sang thu tại đây.
3. Nhận định về khổ thơ đầu bài Sang Thu
Hữu Thỉnh, một nhà thơ sôi nổi, dành nhiều tâm huyết để mô tả con người, thiên nhiên, và hình ảnh cuộc sống hàng ngày. Trong tác phẩm ‘Sang thu’, ông đã tạo nên một bức tranh thuộc địa của nông thôn Bắc Bộ vô cùng đặc sắc qua khổ thơ đầu, nơi ông mô tả những biến đổi của đất trời và cảm nhận bất ngờ của mình khi mùa thu bất ngờ ghé thăm.
Có bốn mùa trong một năm, mỗi mùa đều mang đến một cái gì đó riêng biệt: xuân, hạ, thu, đông. Tuy nhiên, có vẻ mùa thu luôn là mùa mà các nhà thơ đặc biệt ưa thích. Hữu Thỉnh cũng không ngoại lệ, ông đã sử dụng bút và tâm huyết của mình để vẽ nên bức tranh mùa thu, đặc trưng cho vùng đồng bằng Bắc Bộ.
‘Bất ngờ phát hiện hương ổiĐào lên trong làn gió se se lạnh’
Ổi, quả thơm ngon quen thuộc với người Việt, biểu tượng của mùa thu, đưa người ta nhớ đến những đêm trung thu ấm áp. Trong khoảnh khắc đầu tiên của buổi sáng chuyển mùa, nhà thơ bất ngờ phát hiện hương thơm ổi đang trôi dịu dàng trong làn gió se lạnh của mùa thu.
>> Xem chi tiết bài Cảm nhận về khổ thơ đầu bài Sang Thu tại đây.
4. Đánh giá về khổ thơ cuối bài Sang thu
Nguồn: https://pinkcloud.edu.vn
Danh mục: Trồng người